شمس الدين حافظ

448

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

364 - « بار دگر مىگويم » بارها گفته‌ام و بارِ دگر مىگويم * كه من گمشده ، اين ره ، نه به خود مىپويم در پسِ آينه طوطى صفتم داشته‌اند * آنچه استاد ازل گفت ، بگو ، مىگويم من اگر خارم و گر گل ، چمن‌آرايى هست * كه از آن دست كه او مىكشدم ، مىرويم دوستان عيبِ من بيدلِ حيران مكنيد * گوهرى دارم و صاحب‌نظرى ، مىجويم گرچه با دلقِ ملمّع ، مىِ گلگون عيب است * مكنم عيب كزو و رنگِ ريا مىشويم خنده و گريهء عشّاق ز جايى دگر است * مىسرايم به شب و وقتِ سحر مىمويم حافظم گفت كه خاكِ دَرِ ميخانه مبوى * گو مكن عيب كه من مشكِ خُتن مىبويم * توضيحات : گمشده ( عاشق ) اين ره ( راه عشق ) نه به خود ( نه به نيروى خود ) نه مىپويم ( نمىپيمايم ، نمىروم ) طوطى صفت ( مانند طوطى ) استاد ازل ( خداوند - آموزگار ازل ) چمن‌آرا ( زينت‌بخش باغ ، باغبان ) مىكشدم ( پرورش مىدهد ) مىرويم ( رشد و نمو مىكنم ) بيدل ( عاشق ) دلق ملمع ( خرقه پروصلهء رنگارنگ ) مى گلگون ( نوشيدن باده شراب سرخ ) عيب ( زشت ) كزو ( باد آن - با آن شراب ) رنگ و ريا مىشويم ( با شراب رنگ و ريا را پاك مىكنم ) مىمويم ( گريه و ناله مىكنم ) مبوى ( بوى مكن ) مشك ختن ( بوى مشك آهوى چينى ) معنى بيت ( 2 ) ( مرا مانند طوطى در برابر آيينه نگاه داشته‌اند تا سخن ياد بگيرم و آنچه آموزگار خلقت بفرمايد من مىگويم و از خود اصلا اختيارى ندارم ، بلكه تمام گفتارم سخن وحى و الهام سماوى است ) معنى بيت ( 4 ) ( اى دوستان بر من عاشق و گم‌گشته خرده مگيريد زيرا من جواهر عشقى دارم و به دنبال صاحب‌دلى هستم كه ارزش آن را بداند ) معنى بيت ( 6 ) ( شادى و غم عاشقان از كمى و زيادى زندگى و اين جهان نمىباشد بلكه حالت آنها از شادى و غم برخاسته از واردات قلبى از جهان معنا مىباشد كه شامگاه شاد و سرودخوان و هنگام صبح گريه و نالان هستند ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - خواجه در بيتهاى 1 و 3 و 7 مىفرمايد : ( به كرات گفته‌ام و مجددا تكرار مىكنم كه من عاشق و دلداده راه عشق هستم و اين راه را با اراده شخصى نمىروم بلكه حكم ازلى است ) ( من اگر خار بىمقدار و اگر گلى باارزش باشم ، در گلزار باغبانى است كه بدين شيوه مرا پرورش داده و نشو و نما كرده است ) ( حافظ به من گفت كه خاك آستانهء ميكده را بو مكن ، به او بگو بر من خرده مگير كه خاك در ميخانهء معرفت در نظر من بوى مشك آهوى ختن را مىدهد ) . خود تفسير كنيد . 2 - سخت به او دلبسته‌ايد و مرتبا در انديشه‌اش مىباشيد ، اما بدانيد كه هر كارى بايد از روى عقل و تدبير باشد و افراد موفق هميشه با زيركى و عقل بر مسايل و مشكلات ظفر يافته‌اند ، با كمى دقت و سرعت و تلاش موفق خواهيد شد . 3 - مسافرت را توصيه مىكنم ، اما خريد موقعيت ندارد و براى فروش زمان ديگرى را انتخاب كنيد ولى به زودى تغييرات كلّى در زندگى شما حاصل مىشود كه به نفع همهء افراد خانواده مىباشد ، چشمانى نگران منتظر ديدارتان مىباشد ، عجله كنيد كه او را ديدار كنيد و به كمك او بشتابيد كه سخت به شما نياز دارد . 4 - در اين هفته خوابى خواهيد ديد كه با انسانهاى پاك و روحانى همراه هستيد ، حتى عده‌اى برايتان دست تكان مىدهند ، تعبيرش اين است : با كسانى كه آرزوى تقسيم زندگى پاك و درستى را داريد ، با خوشحالى شما را صدا مىزنند و از همكارى شما لذت مىبرند ، بايد بدانيد كه 4 فرزند در طالع داريد به همراه همسرى مهربان حتما قدر او را بدانيد و از زندگى خوبى برخورداريد با وسواس زياد : گرمى آن را به سردى تبديل نسازيد .